Μετρητής

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterΣήμερα2415
mod_vvisit_counterΧθές5953
mod_vvisit_counterAll5872198
°F | °C
invalid location provided
Διακοπές....και εργαζόμενοι

 

ΠΑΛΛΑΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ ΑΠΕ-ΜΠΕ

 Αν ανοίξει κανείς την  τηλεόραση τον από τις αρχές Ιουνίου και μετά, συνειδητοποιεί ότι το καλοκαίρι είναι προ των πυλών και πρέπει στην κυριολεξία να πανικοβληθεί για όλα αυτά που πρέπει να γίνουν. Στα πρωινάδικα παρατηρεί κανείς ξανθές αιθέριες υπάρξεις αραγμένες στις αναπαυτικές πολυθρόνες κάποιου υπερπολυτελούς ξενοδοχείου, δίπλα στην πισίνα και με θέα την θάλασσα, ενώ όλοι οι καλομαυρισμένοι «πανελίστες» ανταλλάσσουν απόψεις για τα «must» μέρη για τις φετινές καλοκαιρινές διακοπές. Την σκυτάλη παίρνουν «ειδικοί» κάθε λογής: Διαιτολόγοι που δίνουν συμβουλές για εύκολες και γρήγορες δίαιτες στα μέτρα σας, για να χαθούν τα περιττά κιλά του χειμώνα και να επιτευχθεί μια αξιοπρεπής έξοδος στην παραλία. Στυλίστες που προτείνουν τις νέες τάσεις της μόδας. Διάφοροι άλλοι που κάνουν «οδοιπορικά» στα νησιά και μας ενημερώνουν για τα νεοβάπτιστα κλαμπς και τα μέρη που συγκεντρώνεται όλος ο κοσμικός και λάιφ στάιλ χώρος της Αθήνας, και πάει λέγοντας... Στη συνέχεια, καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας βομβαρδιζόμαστε από διαφημίσεις χαπιών αδυνατίσματος, για αντηλιακά, είδη εξοχής και διακοποδάνεια...

Και κάπως έτσι ζούμε το όνειρο των διακοπών και παλεύουμε για να το φτάσουμε. Οι υποχρεώσεις είναι δυσβάσταχτες και όλη αυτή η καλοστημένη μηχανή σπέρνει κυριολεκτικά τον πανικό. Στόχος; Η εξασφάλιση του οβολού για τις διακοπές σε ένα «ιν» ξενοδοχείο με όλες τις ανέσεις και πανάκριβη αμοιβή, η τήρηση όλων εκείνων των προϋποθέσεων για τέλειο σώμα και μαύρισμα, αλλά και ανανέωση της γκαρνταρόμπας με την τελευταία λέξη της μόδας. Τι και αν μια τετραμελής οικογένεια χρειάζεται σχεδόν ένα μηνιάτικο μόνο για τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια; Τι και αν ο κοινωνικός τουρισμός είναι μόνο για τους «τυχερούς» της υπόθεσης, που δεν ανήκουν στην γενιά των 700 ευρώ και κατάφεραν να συμπληρώσουν εκατό ημέρες ασφάλισης ώστε να δικαιούνται τις παροχές του; Έχει κανείς την αίσθηση ότι όλα αυτά βρίσκονται εκτός πραγματικότητας και απευθύνονται σε ανθρώπους επίσης εκτός πραγματικότητας. Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια βλέπουμε όλο και περισσότερο τους εαυτούς μας να συμπεριλαμβάνονται σε εκείνα τα τεράστια ποσοστά των ερευνών που κάνουν λόγο για τους εργαζόμενους και τους νέους που δεν θα κάνουν διακοπές φέτος, στα ποσοστά των εργαζομένων που πρέπει να ξοδέψουν ακόμη και έναν ολόκληρο μισθό αν παραμείνουν στην Αθήνα και αποφασίσουν να δροσίζονται στις οργανωμένες παραλίες του λεκανοπεδίου ή στα ποσοστά εκείνα που θα βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για να κατορθώσουν το αυτονόητο: να κάνουν διακοπές για μία εβδομάδα...

Απλησίαστο όνειρο γίνονται οι καλοκαιρινές διακοπές χρό­νο με τον χρόνο για νέους και εργαζόμενους. Όσο κι αν δελτία ειδήσεων και τύπος βοούν για το κόστος των διακοπών και δακρύβρεχτες στατιστικές έρευ­νες κάνουν λόγο για τα όλο και υψη­λότερα ποσοστά αυτών που φέτος «θα τη βγάλουν» στα μεγάλα αστικά κέντρα, η πραγματικότητα είναι δυ­στυχώς ακόμη χειρότερη. Ο αριθμός των εργαζόμενων, και ιδιαίτερα των νέων, που εντάσσονται στη γενιά των 700 ευρώ αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο χρόνο με τον χρόνο και η μία εβδομάδα διακοπών σε κάποιον κα­λοκαιρινό προορισμό απομακρύνεται όλο και περισσότερο.

Πρόσφατα, διεξήχθη μια παγκό­σμια έρευνα στον δικτυακό τόπο expedia.com και δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χέραλντ Τρίμπιουν, τα α­ποτελέσματα της οποίας ανέδειξαν μια σειρά παραγόντων, οι οποίοι ευ­νοούν ένα παγκόσμιο πλέον κοινωνι­κό φαινόμενο, με κεντρικό σύνθημα «διακοπές τέλος». Η ανάλυση της έ­ρευνας αυτής δείχνει πως το 1/4 των αμερικανών εργαζομένων δεν αμεί­βεται κατά την διάρκεια της άδειας του, ενώ ο μέσος όρος των διακοπών στην «χώρα του πλούτου και της προ­όδου» είναι κατά μέσο όρο 14 ημέ­ρες, όσες δηλαδή και στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο άλλων επιστημονικών ε­ρευνών της Καρδιολογικής Εταιρείας του Φράμιγχαμ, η επικεφαλής της ο­μάδας Ελάιν Ίκερ τονίζει πως οι κα­λοκαιρινές διακοπές είναι από οικο­νομικής άποψης είδος πολυτέλειας, από άποψη υγείας όμως είναι επιβε­βλημένες. Η απουσία τους για μεγάλο χρονικό διάστημα αυξάνει κατακόρυ­φα τον κίνδυνο για καρδιοπάθειες α­κόμη και για απώλεια ζωής.

Φυσικά, τα παραπάνω αποτελέ­σματα δεν φέρνουν τα «πάνω-κάτω» στα πράγματα, απλώς επιβεβαιώνουν τα αυτονόητα. Στις χώρες του συγ­χρόνου καπιταλισμού η παραγωγικό­τητα των εργαζομένων αυξάνεται ρα­γδαία, με την Ελλάδα να καταλαμβά­νει μια από τις πρώτες θέσεις στις λί­στες. Η παραγωγικότητα στη χώρα μας έχει αυξηθεί κατά 25% τα τελευ­ταία 20 χρόνια, αλλά την άνοδο αυτή την καρπώνεται σχεδόν εξ' ολοκλή­ρου το κεφάλαιο. Η αλυσίδα δεν στα­ματάει μόνο εκεί, καθώς οι εργαζό­μενοι στην εποχή του ολοκληρωτικού καπιταλισμού, όχι μόνο δουλεύουν περισσότερο για να πληρώνονται λιγότερο, αλλά κοντεύουν να χάσουν και εργατικές κατακτήσεις που με­τράνε πολλές δεκαετίες πίσω. Εν προκειμένω, η υποχρεωτική κανονική άδεια που δικαιούται ο εργαζόμενος τίθεται υπό αμφισβήτηση, όταν αυτός δεν είναι νόμιμος εργαζόμενος (δη­λαδή «μαύρος») και βρίσκεται αντι­μέτωπος με τις ορέξεις του εκάστοτε εργοδότη για το αν θα του «παρά­σχει» κάποιες μέρες άδειας.

Πιο ειδικά, αυτοί που φαίνεται να εισπράττουν περισσότερο την απα­ξίωση είναι οι νέοι εργαζόμενοι, αυ­τοί που για αρκετά χρόνια μετά το σχολείο ή το πανεπιστήμιο ετεροαπασχολούνται (αν έχουν καταφέρει να αποδράσουν από τον κυκεώνα της α­νεργίας και της εργασιακής περιπλά­νησης) ή να απασχολούνται για 700 ή και λιγότερα ευρώ, με ανενεργά σχε­δόν πλήρως τα εργασιακά τους δικαι­ώματα. Γι αυτούς οι διακοπές το κα­λοκαίρι είναι ακόμη πιο δύσκολο επί­τευγμα.

Ο ρόλος που διαδραματίζει το κράτος στη διαμόρφωση των διακο­πών σε είδος πολυτελείας για λίγους και εκλεκτούς είναι χαρακτηριστικός. Η μοναδική πρόβλεψη από την πλευ­ρά του είναι η θέσπιση των προγραμ­μάτων του κοινωνικού τουρισμού. Απαιτείται όμως ένας λαβύρινθος κριτηρίων για να απολάβει ένας ερ­γαζόμενος αυτά για τα οποία πληρώ­νει καθ' όλη την διάρκεια της εργάσι­μης ζωής του. Πιο συγκεκριμένα, για τους μισθωτούς υπαλλήλους που είναι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση ε­κατό συνεχόμενων εργάσιμων ημε­ρών κατά τη διάρκεια του προηγού­μενου έτους. Πιο απλά, αυτό σημαί­νει ότι ένας εργαζόμενος, για να τε­θεί δικαιούχος, θα πρέπει, πρώτον, την προηγούμενη χρονιά να μην είχε προμηθευτεί το δελτίο κοινωνικού τουρισμού και, δεύτερον, να είχε ερ­γαστεί συνεχόμενα και με πλήρη α­σφαλιστικά δικαιώματα για πέντε μή­νες. Κάτι τέτοιο είναι πολύ δύσκολο, ειδικά όσον αφορά τους νέους εργα­ζόμενους.

Η κυρίαρχη λογική επιτάσσει να δουλεύουν συνήθως είτε ανασφάλι­στοι, είτε σε δουλειές μερικής απα­σχόλησης, γεγονός το οποίο δυσχε­ραίνει κατά πολύ την εκπλήρωση των απαιτήσεων αυτών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του τρέχοντος έτους, 520.000 άτομα θα κάνουν διακοπές μέσω των προγραμμάτων του κοινω­νικού τουρισμού. Από αυτούς ένα με­γάλο ποσοστό αποτελούν οι συνταξι­ούχοι, περίπου 250.000 έως 300.000.

Έτσι, με την υπόθεση ότι οι περισσό­τεροι εργαζόμενοι έχουν και προστα­τευόμενα μέλη, καταλήγουμε στο συ­μπέρασμα ότι το πολύ 100.000 ενερ­γοί εργαζόμενοι σε σύνολο των τεσ­σάρων εκατομμυρίων θα μπορέσουν φέτος να κάνουν κοινωνικό τουρισμό. Ακόμα και αυτοί, όμως, που θα παραμείνουν στην Αθήνα και θα θε­λήσουν να αποδράσουν σε κάποια α­πό τις παραλίες της Αττικής, θα πρέ­πει κατά μέσο όρο να ξοδέψουν έναν ολόκληρο μισθό για αυτό. Κι αυτό γιατί τα τελευταία χρόνια το κεφά­λαιο δεν έχει αφήσει ανεκμετάλλευ­τες τις παραλίες και εισχωρεί όλο και περισσότερο σε αυτόν τον τομέα α­πολαμβάνοντας τεράστια κέρδη.

Το εμπόριο της απόδρασης

Όλα γύρω μας εμπορευματο­ποιούνται. Και για ό,τι ε­μπορευματοποιείται γινό­μαστε δέκτες όλων των αρ­νητικών επιπτώσεων. Σε αυ­τές συμπεριλαμβάνεται όλο το πλαίσιο διαμόρφωσης της κυρίαρχης λογικής, του πλασαρίσματος, της δημιουργίας των επίπλαστων αναγκών. Και όσο συμβαίνει κάτι τέτοιο, τόσο απομα­κρύνεται η ουσία των πραγμάτων. Η παράφραση «sex, drugs, αλκοόλ και καταναλωτισμός» θα μπορούσε ενδε­χομένως να δώσει μια πραγματική διάσταση σε όλη την παραφροσύνη που επικρατεί στα κεντρικά σημεία τουρισμού των νέων, όπως Μύκονος, Σαντορίνη και διάφορα άλλα κοσμο­πολίτικα νησιά.

Αρκετοί νέοι σήμερα, έχοντας βιώ­σει την ήττα και την ενσωμάτωση και έχοντας αποδεχτεί τις σκληρές συνθήκες εργασίας ως δεδομένες, πολλές φορές χάνουν την ουσία. Έτσι, αντί να εναντιωθούν στους εργοδότες τους, στο κράτος που τους στηρίζει, στις κυ­βερνήσεις που χρόνο με τον χρόνο θε­σπίζουν αντιδραστικότερα και αντερ­γατικά μέτρα, σχεδιάζουν τις διακο­πές τους με κυρίαρχη λογική αυτή της εκτόνωσης.

Φτάνοντας στον προορισμό τους και εθελοτυφλώντας, πιστεύουν πως η στιγμή της απελευθέρωσης τους έφτα­σε. Μέσα σε ένα παραλήρημα μέθης, ναρκωτικών και μιας επίπλαστης -αλ­λά καθόλα καταναλωτικής- σεξουαλι­κής απελευθέρωσης, έλληνες και ξέ­νοι τουρίστες «ζουν τον μύθο τους» στην Ελλάδα.

Το κυρίαρχο μοντέλο διακοπών ε­πιβάλλει την καταναλωτική μανία στον τρόπο διασκέδασης, όχι μόνο στις πόλεις μόνιμης διαβίωσης αλλά και στους τόπους διακοπών. Η μανία αυτή δεν σταματά στον αριθμό των ποτών ή στον αριθμό των κέντρων διασκέδασης που έχει επισκεφτεί κάποιος. Θαρρείς και πρέπει να καταναλώσει κανείς όλο τον τό­πο με έναν ευτελή και ανούσιο τρόπο μα­κριά και έξω από την ιστορία του, τις παραδόσεις και τις συνήθειες του. Αυτό που πάνω από όλα μετράει είναι η ποιότητα των μπαρ στην παραλία, τι κόσμος συγκε­ντρώνεται εκεί, ο τρελός ρυθμός της πλα­στικής μουσικής, που το κυρίαρχο ρεύμα επιβάλλει να ακολουθήσεις σε έξαλλους ρυθμούς κλπ.

Και εδώ προκύπτει το ερώτημα: όλες αυτές οι υπηρεσίες που προσφέρουν τα κοσμοπολίτικα ελληνικά νησιά δεν απα­ντούν στις αυξημένες απαιτήσεις του κα­ταναλωτικού κοινού; Το ερώτημα αυτό ό­μως είναι πέρα ως πέρα αποπροσανατολι­στικό. Το πώς διαμορφώνεται η κυρίαρχη λογική, τις πηγές και τα αιτία της δεν γίνεται να τα αποδώσει κανείς στον ελεύθερο και υγιή ανταγωνισμό, αλλά μόνο στο α­δηφάγο κεφάλαιο, που μοναδικό σκοπό έχει να γίνεται όλο και πιο κερδοφόρο. Το καπιταλιστικό σύστημα παραγωγής σήμε­ρα διαμορφώνει τις δικές του αξίες και ι­δανικά, τα δικά του «πρέπει». Με αυτή τη λογική διαμορφώνει με έναν καλοστημένο τρόπο και την ζήτηση των διακοπών αυτού του ύφους.

Από την άλλη, τα διακοποδάνεια δί­νουν και παίρνουν σε κάτι τέτοιες περιό­δους που οι καταναλωτές, ανήμποροι να ι­κανοποιήσουν αυτές τις επίπλαστες ανά­γκες τους, καταφεύγουν στον περαιτέρω δανεισμό για λίγες μέρες «ξεγνοιασιάς και διασκέδασης».

Η νοοτροπία αυτή, φαίνεται να επικρα­τεί όλο και περισσότερο τα τελευταία χρό­νια, γεγονός που επιβεβαιώνουν και οι στατιστικές έρευνες όταν κάνουν λόγο για το 80% του πληθυσμού, το οποίο βρίσκεται χρεωμένο στις τράπεζες. Πληρώνοντας με πλαστικό χρήμα τις τεχνητές ανάγκες που δημιουργεί το σύστημα, το κεφάλαιο φαίνεται να βγαίνει κερδισμένο από όλη αυτή την ιστορία. Και επειδή τα χαρακτη­ριστικά του ολοκληρωτικού καπιταλισμού αντανακλώνται σε όλες τις πτυχές της καθημερινής ζωής των ανθρώπων, οι διακοπές αποτελούν ακόμη μια πηγή πλούτου για αυτό.